Algemene aandachtspunten voor veilig en hygiënisch koken en afhalen

Vermeerderen bacteriën
Het zijn bacteriën in eten waar we ziek van kunnen worden. Bacteriën verdubbelen elke 20 minuten. Die exponentiële groei gaat dus heel snel.

Daarom is het zo belangrijk om veilig met producten om te gaan. En om je keuken schoon te houden. Denk hierbij niet alleen aan het aanrecht, toestellen en keukenmateriaal, maar ook aan de vaat-, thee- en handdoek. Je vaatdoekje verzamelt ook bacteriën. Vervang daarom elke dag je vaatdoekje!

Ter illustratie het volgende (reële) voorbeeld:

  • 's ochtends pak je een vaatdoekje dat schoon uit de was komt – 0 bacteriën
  • 's avonds hebben bacteriën in het doekje verzameld - ± 8.000 bacteriën
  • 's nachts vermeerderen de bacteriën zich exponentieel (x 2 elke 20 minuten). Drie uur later heb je ipv 8.000 bacteriën dan al ruim 4 miljoen bacteriën.
  • stel dat je dan de volgende ochtend je keuken schoonmaakt met datzelfde vaatdoekje. Dan verspreid je al die bacteriën door je hele keuken.

Zie hier een illustratief filmpje van de NVWA.

Kruisbesmetting
Kruisbesmetting treedt op wanneer je de bacteriën van een product op een ander product overbrengt. Dat gebeurt als je het besmette product tegen het andere product aanlegt. Maar het kan ook indirect gebeuren, via de handen, het keukenmateriaal, het aanrecht, de koelkast enzovoort. Denk ook aan het vaatdoekje uit bovenstaand voorbeeld. Let daarom op de volgende aandachtspunten:

  • Rauw en bereid voedsel mag niet met elkaar in contact komen.
  • De koelkast moet 1 x per maand gereinigd worden met (warm) water en zeep en indien nodig ontsmet.
  • Plaats niet-gereinigde waren zoals fruit en groenten lager dan schonere voedingswaren. Indien je onreine producten boven schone voeding bewaart, kan er besmetting optreden.
  • Bewaar voedsel in gesloten verpakkingen of bakjes die af te sluiten zijn.
  • Zorg dat je keuken schoon is.

Ziek & koken/eten

Wanneer iemand ziek wordt van eten, komt dat vaak niet door het eten zelf. Vaak speelt een virus een rol (zoals het norovirus, buikgriep). Wanneer iemand met een virus bijvoorbeeld een opscheplepel vasthoudt, kunnen zo ook anderen besmet worden. 15 % van de mensen met novovirus loopt het virus op via voedsel. Dat kan dus bij je zelf gebeuren, maar ook bij je afhaler.  

Meer informatie over virussen en voedselveiligheid vind je in dit infoblad van de NVWA. We vatten de belangrijkste aandachtspunten uit dit infoblad hier samen:

Voorkómen van besmetting met, en verspreiding van virussen

  • Zorg voor goede persoonlijke hygiëne. Bijvoorbeeld het wassen van je handen is belangrijk. Na ieder toiletgebruik moeten de handen worden gewassen met stromend water en zeep.
  • Houd rekening met het risico van overdragen van een virus als je zelf ziek bent. Als je buikgriep hebt, kun je eigenlijk niet voor anderen koken.
  • Het is zelfs beter om na ziekte twee dagen niet voor anderen te koken. Ook nadat je je zelf al beter voelt, draag je het virus nog bij je. Je kun dan dus nog steeds besmettelijk zijn.
  • Producten die jij al hebt aangeraakt, kunnen besmet zijn. Je kunt die alleen nog gebruiken als je ze voldoende verhit. Verhitting van voedsel tot een kerntemperatuur van 90°C gedurende 90 seconden wordt als voldoende beschouwd voor het inactiveren van virussen.

Schoonmaakadvies na norovirus besmetting

  • Het is belangrijk alles goed schoon te maken dat door jouw norovirus besmet kan zijn.
  • Trek bij voorkeur handschoenen aan (zodat je niet weer zelf besmet wordt).
  • Desinfectiemiddelen op basis van alcohol worden vaak gebruikt voor het ontsmetten van handen en oppervlakten. Helaas werken deze middelen niet tegen virussen. Voor het desinfecteren van virus besmette oppervlakten en (keuken)machines moet daarom een methode op basis van chloor gebruikt worden. Volg de volgende stappen:
    • Reinig het te desinfecteren oppervlak eerst zorgvuldig met een schoonmaakmiddel.
    • Spoel het oppervlak eventueel na met schoon water en droog het met een schone doek.
    • Los één chloortablet op in anderhalve liter handwarm water. Hierbij wordt uitgegaan van tabletten van 1,5 gram actief chloor per tablet. Er zijn ook tabletten van 1,0 gram actief chloor per tablet. In dat geval moet er één tablet worden opgelost in één liter water. Sop het oppervlak hiermee in en laat het aan de lucht drogen (minimaal 5 minuten). Let op: deze oplossing is corrosief!
    • Spoel het oppervlak daarna schoon met schoon water.
    • Was de gebruikte schoonmaakmaterialen vervolgens op 90°C.

Lees hier ook over onze andere hygiënische en veiligheidsvoorschriften: